Κυριακή, 25 Ιουνίου 2017

Θεόδωρος Ι.Ζιάκας, Ομορφιά από τις στάχτες

πηγή: Αντίφωνο

[Ομιλία κατά την παρουσίαση του βιβλίου του Stephen R. Lloyd-Moffett,  Ομορφιά από τις στάχτες στο  «Εν Πλώ», στις 19-5-2017]


Η Κοινότητα του πολιτισμικού Εμείς έχει τρεις πυλώνες: Την Πολιτική, την Πίστη και την Παιδεία.

Αν γκρεμιστεί η κολώνα της Πίστης θα πέσουν αργά ή γρήγορα και οι άλλες δύο. Η κοινότητα όμως της Πίστης μπορεί να αναγεννήσει κοινότητες Πολιτικής και Παιδείας, αν έχουν διαλυθεί. 

Άρα, το πώς μια κοινότητα Πίστης μπορεί να αναγεννιέται και να ανανεώνεται, είναι το πιο κρίσιμο πολιτισμικό ζήτημα. Το βιβλίο του Μόφετ είναι ανεκτίμητο ακριβώς ως προς αυτό.



Ι

Το βιβλίο περιγράφει, πώς η Κοινότητα Πίστεως της Μητρόπολης Νικοπόλεως και Πρεβέζης, που είχε καταστραφεί επί Χούντας και κατέρρευσε τελείως στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, αναγεννήθηκε από την τέφρα της, χάρη στην πρωταγωνιστική παρουσία του Επισκόπου Μελετίου (1980 – 2010).

Απροσδόκητο το φαινόμενο μαθεύτηκε και παραέξω. Και έφερε εδώ τον αμερικανό συγγραφέα, που ήρθε από την Αμερική για να το μελετήσει. Και να το μάθουμε κι εμείς, διά της τεθλασμένης, χάρη στην εξαιρετική μετάφραση της κ. Τσαλίκη και την έκδοση του τοπικού εκδοτικού οίκου «Ιωνάς».

Το βιβλίο όχι μόνο μας περιγράφει το «φαινόμενο», αλλά μας δίνει και τη δυνατότητα να το κατανοήσουμε. Γνωρίζοντας φαίνεται τη δυσανεξία μας, ο συγγραφέας φρόντισε, ιδιαίτερα το θέμα που ειδικά ενδιέφερε τον ίδιο, τη σχέση Μοναχισμού και τοπικού Επισκόπου στην ιστορία του χριστιανισμού, να το κάνει λιανά, προσιτό και στη δική μας «κοσμικιστική» κατανόηση. Η έκθεσή του δείχνει σπάνια αναλυτικά προσόντα, παρατηρητική αμεροληψία και ευαισθησία οξυδερκή.

Το βιβλίο έχει την εξής δομή: 1) Η Κοινότητα. Οι ιστορικές καταβολές και οι περιπέτειές της. 2) Ο πρωταγωνιστής της αλλαγής. Οι δικές του καταβολές και η εν γένει διαμόρφωση της προσωπικότητάς του. 3) Η παταγώδης κατάρρευση της τοπικής Εκκλησίας στον προθάλαμο της Μεταπολίτευσης 1975 – 1980. 4) Η ανάκαμψή της μετά το 1980. 4) Το «αντι-πρόγραμμα», που προκύπτει από την ανάλυση της δράσης του πρωταγωνιστή. Και 6) ο ρόλος του Μοναχισμού, ως κρίσιμου βοηθητικού αυντελεστή. 

Ανακεφαλαιώνοντας τη δεύτερη ανάγνωση του βιβλίου, θα έλεγα ότι απαντά σε τρία καίρια ερωτήματα: α) Μπορεί να αναγεννηθεί μια Κοινότητα Πίστεως; β) Αν ναι, υπό ποιες προϋποθέσεις; γ) Ποια η διαφορά ανάμεσα στην παλιά και στη νέα Κοινότητα;

Διαβάζοντάς το, σταματούσα κάθε τόσο από την ανάδυση της σκέψης, πως αν είχαμε κάτι ανάλογο (εμπειρία και ανάλυση) και στους δύο άλλους πυλώνες του εθνικού Εμείς, θα ξέραμε ποιο είναι το πνευματικό περίγραμμα της διεξόδου από τη διαφαινόμενη ολοκλήρωση της καταστροφής μας.

Αλλά, πριν αναφερθώ σε ορισμένα από τα ζητήματα, που έξοχα αναδεικνύονται στο βιβλίο, θα πρέπει να ανοίξω μια παρένθεση για τη γενικότερή μας κατάσταση.

ΙΙ

Σήμερα είμαστε, ως εθνική κοινωνία, κυριολεκτικά στο Τίποτα. Πιστεύουμε ότι «δεν γίνεται τίποτα!». Ούτε στην Πολιτική, ούτε στην Παιδεία, ούτε στην Πίστη.

«Μοιραίοι κι άβουλοι» παραιτηθήκαμε τελείως. Ούτε «θάματα» προσμένουμε ούτε «οράματα» βλέπουμε. Ακόμα και τα κεριά, που ως τώρα ανάβαμε πυκνά στο «Ευρωμανουάλι», έχουν αραιώσει.

Να όμως που έρχεται ένας «ξένος» για να διαψεύσει την αυτοεικόνα μας ως επιτομής του Τίποτα. Το βιβλίο του μας εισάγει σε κάτι που έγινε. Δείχνοντάς μας, συγχρόνως, πώς ακριβώς έγινε. Και εκθέτοντάς μας τις προϋποθέσεις, που συνέτρεξαν.

Κι εδώ είναι η πρόκληση: Η γνώση του τρόπου, που μια κοινότητα μπορεί να αναστηθεί από το Τίποτα, δεν ήταν στην προκειμένη περίπτωση μια «ανακάλυψη» του πρωταγωνιστή Επισκόπου της. Υπάρχει από τότε που ο Απόστολος Παύλος ίδρυσε την Εκκλησία της Νικόπολης και διετέλεσε ο πρώτος της Επίσκοπος. Ούτε «κεραία» δεν άλλαξε από τότε σ’ αυτή τη γνώση. 

Αλλά επειδή, ό,τι μας φαίνεται «απίστευτο», το ονομάζουμε «θαύμα» και επειδή, σαν «σύγχρονοι άνθρωποι» που είμαστε, «δεν πιστεύουμε στα θαύματα», γι’ αυτό, είναι βέβαιο, ότι ένα τέτοιο βιβλίο θα το θάψουμε στη Σιωπή.

- Ακούς εκεί, ήρθε το αμερικανάκι να μας δείξει τ’ αμπελοχώραφά μας, θα πει ο «δεξιός». - Φοβού τους Αμερικανούς και δώρα φέροντας, θα πει ο «αριστερός». Ο δε «κεντρώος», μετά του σώφρονος «εκ δυτικής Λιβύης» ηγεμόνος, θα σηκώσει βαριεστημένα τους ώμους. Έτσι κι αλλιώς «ό,τι εξέχει κόβεται»!


Ουδείς κίνδυνος, λοιπόν, να αναταραχτεί ο κυρίαρχος Βάλτος, από την κυκλοφορία ενός τόσο καλού βιβλίου. Ο συγγραφέας το ξέρει. Γι’ αυτό, πού και πού, μας το θυμίζει. Η αισιοδοξία πρέπει να είναι ρεαλιστική, συγκρατημένη.


Κλείνω την παρένθεση.


ΙΙΙ

Για την Κατάρρευση δεν χρειάζεται να πούμε πολλά. Ποιος δεν θυμάται το σκάνδαλο με τον «άγιο Πρεβέζης», που έκανε τους τοπικούς παπάδες να ντρέπονται να βγουν στον δρόμο και τους πιστούς να αποφεύγουν να πηγαίνουν στην Εκκλησία; Η κοινότητα της Πίστεως είχε γίνει στάχτη.

Με τον ερχομό του νέου Επισκόπου (που ετοιμαζόταν να πάει στ’ Αγιονόρος με τους μαθητές του και κλήθηκε να πάει να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά!) η κατάσταση άρχισε να αλλάζει. Αργά και με μεγάλες δυσκολίες, η αρχαία αποστολική Κοινότητα, νεκρή ην και ανέζησε. Ξεπετάχτηκε μάλιστα σφριγηλότερη, απ’ ό,τι πριν η συνήθεια μαράνει τον ζήλο και έρθουν τα σκάνδαλα.

Παλιά η Κοινότητα ήταν πολύ δυνατή εξωτερικά, αλλά αδύνατη εσωτερικά. Της έλειπε η επίγνωση. Σε έναν πολύ δύσκολο, αλλά στατικό κόσμο, όπως εκείνων των εποχών, την κράταγε ζωντανή η τρομερή «πίστη των γιαγιάδων». Τώρα υπερέχει εκείνης, χάρη στην άγκυρα της επίγνωσης που έριξε μέσα της. Και γιατί βρήκε, επιπλέον, τον τρόπο να είναι και εξωτερικά ανθεκτική. Κι αυτό μέσω του άφοβου συσχηματισμού με τη μεταβαλλόμενη «κοσμική» πραγματικότητα. Όχι με τη εύκολη ανέγερση φουνταμενταλιστικών τειχών. Που αντί να «κρατούν απ’ έξω» τον Διάβολο, τον εγγράφουν –αλλοίμονο- εσωτερικό τους υπότροφο. (Στις προϋποθέσεις του ακίνδυνου «συσχηματισμού» θα επανέλθω στο τέλος του παρόντος κειμένου.)

Στα τριάντα χρόνια της αρχιερατείας του π. Μελετίου επαληθεύτηκε η αποδιδόμενη στον γέροντα Παϊσιο, θυμόσοφη παρατήρηση, πως «όπου οργώνει ο Διάβολος έρχεται ο Χριστός και σπέρνει»!

Με μια ουσιαστική όμως διαφορά: Ο Χριστός δεν έρχεται ακάλεστος, έλεγε ο Επίσκοπος Μελέτιος. Οι άνθρωποι είναι αυτεξούσιοι κι ο Παντοδύναμος, δεν μπορεί ούτε θέλει, να παραβιάσει τον αυτοκαθορισμό τους. «Κρούει τη θύρα». Και περιμένει να του ανοίξουν.

Επίσης: Δεν θα «σπείρει», αν εννοούμε εμείς να «παρεμβάλλουμε τα δικά μας σχέδια» και τις «ετσιθελικές εμμονές μας». Είναι «πράος και ταπεινός τη καρδία». Αν η δουλειά δεν γίνεται με αγάπη και ταπεινοσύνη, δεν γεννά στις ψυχές των ανθρώπων τη δύναμη να μεταμορφώσουν την αγαθή τους προαίρεση σε κοινότητα Πίστεως. Πρέπει να αφήνουμε τον Χριστό να κυβερνά τη δραστηριότητά μας. «Η Εκκλησία είναι του Θεού και όχι των ανθρώπων!».

Αν ο Χριστός είναι η Κεφαλή της Εκκλησίας, τότε η συνταγή είναι δεδομένη. Το είπε καθαρά: Τον απέστειλε ο Πατήρ, για να σώσει τον κόσμο. Όχι για να τον κρίνει. Αυτό ήταν το θέλημα Του Πατρός κι αυτό εφάρμοσε ο Ιησούς. Όχι το «δικό» του. Αν οι Επίσκοποι και οι Ιερείς είναι όντως «φίλοι του Χριστού» και δικοί του «απεσταλμένοι» στον κόσμο, δεν έχουν παρά να κάνουν το ίδιο. Να σηκώνουν τον Σταυρό του κόσμου, όπως Εκείνος. Στην ανάγκη μάλιστα, που δεν λείπει ποτέ, να εγκαταλείπουν το κοπάδι των 99 και να τρέχουν στα όρη, να ψάξουν για το απολωλός. Και να το βάλουν στον σβέρκο τους. «Πάνω από το κεφάλι τους».

Αν στο παράδειγμά μας, συνέχιζε ο Επίσκοπος Μελέτιος, δει ο κόσμος τον αγώνα μας να μοιάσουμε Εκείνου που μας έστειλε, δεν θα έχει κανένα πρόβλημα να αγκαλιάσει την προσπάθειά μας. Τόσο απλό!

Το Πρόγραμμα, που χρειαζόμαστε δεν είναι ανάγκη να το επινοήσουμε εμείς. Υπάρχει και είναι το Ευαγγέλιο!

Λοιπόν, ούτε «ειδικά προγράμματα» χρειάζονται, ούτε «προβολή του κοινωνικού έργου της Εκκλησίας». Πολύ δε περισσότερο «οικονομικά πλάνα», περιαγωγή δίσκων κατά την ώρα της Θείας Λειτουργίας και λαχειοφόρες αγορές κατά την έξοδο.

Δενχρειάζεται τίποτε απ’ όλα αυτά, που κάνουν κι εμάς, να μη διαφέρουμε από τους Φαρισαίους. Και κάνουν τον κόσμο, ευλόγως, να μας κρατά σε απόσταση.

Κοντολογίς, για όλα τα προβλήματα της Εκκλησίας φταίει ο ανθρωποκεντρισμός - κατά την έκφραση του π. Μελετίου. Ο ανθρωποκεντρισμός του Επισκόπου πρώτα και των Πρεσβυτέρων έπειτα.


IV

Το βιβλίο τονίζει, τέλος, τη στρατηγική συμβολή των Μοναχών στην επίτευξη της πνευματικής μεταμόρφωσης της εκκλησιαστικής κοινότητας.

Χωρίς αυτούς, ένας άνθρωπος, όσο άγιος και σοφός κι αν είναι, ελάχιστα πράγματα μπορεί να κάνει. Χρειάζεται τη βοήθεια των «ειδικών δυνάμεων» της Εκκλησίας, που είναι οι Μοναχοί.

Πώς όμως θα μπορούσαν οι καλόγεροι να εργάζονται μέσα στην «κοσμική» κοινότητα και συγχρόνως να παραμένουν Μοναχοί, «έξω από τον κόσμο»; Δεν θα διαλυόταν η δική τους κοινότητα; Λύθηκε άραγε το πρόβλημα αυτό; Και με ποιον τρόπο;

Στο κρίσιμο αυτό σημείο βρίσκεται και η κατ’ εξοχήν συνεισφορά του συγγραφέα.

Αναλύοντας τη συμβολή της Μονής του Προφήτου Ηλιού (που δημιουργήθηκε από την αρχική συνοδεία των μαθητών του Μελετίου), το βιβλίο αναδεικνύει τις βασικές αρχές, βάσει των οποίων ρυθμίστηκε, με αμοιβαία γόνιμο τρόπο, η αλληλενέργεια ανάμεσα στον «Δήμο», στην «ενδημοποιημένη» Εκκλησία και στο Μοναστήρι.

Ο δρόμος του «κοσμικού» χριστιανού και ο δρόμος του χριστιανού «μοναχού» είναι βεβαίως ασύμβατοι. Αποσκοπούν όμως και οι δύο στη σωτηρία του κόσμου. Επομένως πρέπει «και τούτο ποιείν και εκείνο μη αφιέναι». Χωρίς όμως να καταλυθεί η αυτονομία των δύο πόλων. - Είτε μέσω της εξαγωγής τη σχέσης «γέροντα» και «υποτακτικού» στον κόσμο, όπως κάνει ο «νεογεροντισμός». - Είτε κάνοντας τους μοναχούς χαμάληδες του «δραστήριου» αυταρχικού Μητροπολίτη. Και τα δυο αυτά, είναι συνταγές καταστροφής, τόσο του Μοναχισμού όσο και της τοπικής Εκκλησίας.

Ο Μοναχός πρέπει να είναι φως για τον Κοσμικό, σύμφωνα με τη διατύπωση του π. Μελετίου. «Ο ρόλος των μοναχών περιγράφεται σαφώς από τους Πατέρες. Είναι ρόλος φωτιστικός. Δεν είναι δράση». Ενσαρκώνοντας το φως οι Μοναχοί εμπνέουν τους Κοσμικούς. Τους προσανατολίζουν. Λειτουργούν σαν φάρος. Και όσο περισσότερο ο Μοναχός καθαρίζει τον εαυτό του από τα πάθη, τόσο λαμπρότερο γίνεται το φώς του φάρου.

Η εν προκειμένω ένταξη των μοναχών στη δράση, δικαιολογείται, κατά τον μακαριστό Επίσκοπο, μόνο από την εμπερίστατη κατάσταση, στην οποία βρίσκεται η τοπική Εκκλησία. Σε τέτοιες συνθήκες, όπου οι «κανονικές δυνάμεις» της -των Πρεσβυτέρων- δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα, πρέπει να σπεύσουν οι τοπικές «ειδικές δυνάμεις» - αν υπάρχουν- και να αναλάβουν δράση υπό τις διαταγές του Στρατηγού-Επισκόπου. Και αφού ενισχυθούν οι «κανονικές» δυνάμεις και καταστούν επαρκείς, οι «ειδικές» μπορούν να «επιστρέψουν στη βάση τους».

Εδώ ισχύει το «νυν υπέρ πάντων ο αγών». – Ο αγών «υπέρ βωμών και εστιών»!


V

Θα κλείσω την παρουσίαση του βιβλίου, εστιάζοντας στο οντολογικό πρόβλημα, που είναι το ίδιο καίριο και για τους δύο άλλους πυλώνες-κοινότητες: της Πολιτικής και της Παιδείας.

Πρόκειται, για το πώς δεν θα χάνουμε τον εαυτό μας μέσα στον κατακλυσμό των ανταγωνιστικών μηνυμάτων και δελεασμών. Όπως ήδη έχει συμβεί στην πατρίδα μας και καταλήξαμε στο ανεκδιήγητο «ναι σε όλα μέσα στο τίποτα».

Πρόκειται δηλαδή για το ερώτημα: Πώς μπορούμε να Είμαστε; Να έχουμε Ταυτότητα;

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική οντολογική παράδοση, ο άνθρωπος δεν μπορεί -αφ’ εαυτού του και μόνος του- να λύσει το πρόβλημα, γιατί είναι φύσει τρεπτός.

Η έξωθεν «αλλοίωση», που είναι κακή, επειδή μας αλλάζει χωρίς να μας ρωτήσει, δύναται να εξουδετερωθεί μόνο από την εκούσια εσωτερική «καλή αλλοίωση». Αυτή όμως προϋποθέτει «ανοιχτή γραμμή» με τον Αναλλοίωτο. Που δεν είναι άλλος από τον κρεμασμένο στον Σταυρό. Είναι το Αθώο Θύμα «το εσφαγμένο από καταβολής κόσμου». Ο Ων, που γεννήθηκε στον κόσμο αδύνατος και τρεπτός, αλλά ο κόσμος δεν κατάφερε να τον αλλάξει. Αντίθετα, αυτός άλλαξε τον κόσμο.

Το αληθινό «μυστικό του Ιησού» ήταν, ότι σήκωσε τον Σταυρό του κόσμου. Κι αυτό το «μυστικό» το αποκάλυψε στους φίλους του, παραγγέλλοντάς τους «να μαθητεύσουν πάντα τα έθνη» στη γνώση του. Αυτοί το έγραψαν φαρδιά πλατιά και σε κατανοητά για την εποχή τους ελληνικά. Και το εξηγούσαν προφορικά από γενιά σε γενιά.

Ένας απ’ αυτούς, ο κοντινότερός μας στη διαχρονική αλυσίδα, ήταν κι ο Επίσκοπος Μελέτιος, ο πρωταγωνιστής τούτης της θαυμαστής ιστορίας. Αιωνία να είναι η μνήμη του.


Δευτέρα, 19 Ιουνίου 2017

π. Δ. ΜΠΟΚΟΣ, ΘΕΛΩ ΝΑ ΜΕ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΘΕΟΣ

Πολὺ τῆς μόδας ἔγιναν στὴν ἐποχή μας καὶ θεωροῦνται μοντέρνες ἰδέες τὰ θολά, βαλτωμένα ἀπόνερα πολὺ παλιῶν θρησκευτικῶν θεωριῶν γιὰ τὸ τί εἶναι ὁ Θεὸς καὶ ποιά εἶναι ἡ σημασία του γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Τὸ νὰ μιλάει κανεὶς σήμερα μὲ τοὺς «παρωχημένους» ὅρους Χριστός, Παναγία, Ἁγία Τριάδα, προσευχή, ἄγγελος, δαίμονας, διάβολος, ἅγιος, θαῦμα, Θεὸς καὶ μάλιστα Θεός-πρόσωπο, εἶναι πολὺ ξεπερασμένο. Ἀντιθέτως ἂν πεῖ τὶς μαγικὲς λέξεις ἀνώτερη ἢ ἀπρόσωπη δύναμη, συμπαντικὴ ἢ θετικὴ ἢ ἀρνητικὴ ἐνέργεια, προσωπικὴ αὔρα, διαλογισμός, γιόγκα, ἐξωσωματικὴ ἐμπειρία κ. λ. π., εἶναι εὐθυγραμμισμένος ἀπόλυτα μὲ τὴν προοδευτική, κουλτουριάρικη διανόηση, πού, νομίζοντας ὅτι ἔχει ἐξελιχθεῖ καὶ φθάσει σὲ ἀνώτερη «γνώση», περιφρονεῖ ὁτιδήποτε δὲν ἀνήκει στὴ «γνώση» αὐτή. 

Ἀλλὰ τί σημαίνει ἀπρόσωπη δύναμη; Μιὰ δύναμη ποὺ δὲν προσωποποιεῖται σὲ μιὰ συγκεκριμένη ὀντότητα. Μιὰ οὐσία, μιὰ φύση ποὺ δὲν ὑλοποιεῖται σὲ μιὰ ἰδιαίτερη ἐνσυνείδητη μορφή, δὲν «ὑποστασιάζεται» σὲ πρόσωπο, ὅπως λέει ἡ θεολογικὴ γλώσσα, δὲν ἀποτελεῖ μιὰ αὐτοτελῆ ὕπαρξη. Συνεπῶς δὲν ἔχει τὰ γνωρίσματα, τὶς ἰδιότητες ἑνὸς διακεκριμένου ὄντος. Δηλαδὴ δὲν ἔχει καμμιὰ συνείδηση τοῦ ἑαυτοῦ της. Δὲν ξέρει ὅτι ὑπάρχει, ἐφόσον δὲν μπορεῖ νὰ σκεφθεῖ. Εἶναι ὑποταγμένη στοὺς νόμους ποὺ διέπουν τὴ φύση της. Δὲν ἔχει προσωπικὴ ἐλευθερία νὰ κινηθεῖ ἔξω ἀπὸ αὐτούς, νὰ ἐνεργήσει, νὰ κάνει κάτι διαφορετικό. Δὲν ἔχει προσωπικὴ θέληση, οὔτε προσωπικὰ συναισθήματα ἢ ὁτιδήποτε ἄλλο προσωπικὸ χαρακτηρίζει μιὰ χωριστὴ ὕπαρξη. 

Ἂς τὸ δοῦμε, γιὰ πιὸ εὔκολα, σὲ μιὰ φυσικὴ δύναμη. Ἂς πάρουμε τὴν ἐνέργεια σὲ μιὰ ἀπὸ τὶς γνωστές της μορφές, π. χ. τὸν ἠλεκτρισμό. Γεμίζει τὸν φυσικὸ κόσμο, χωρὶς νὰ ὑλοποιεῖται σὲ μία συγκεκριμένη, ξεχωριστή, συνειδητὴ ὕπαρξη, ποὺ νὰ μπορεῖ δηλαδὴ νὰ σκέφτεται, νὰ αἰσθάνεται, νὰ γνωρίζει ἄλλα ὄντα, νὰ ἔρχεται σὲ σχέση μαζί τους, νὰ ἀγαπᾶ ἢ νὰ μισεῖ. Ὅποιος τὸ ἰσχυρισθεῖ αὐτὸ θὰ θεωρηθεῖ ἀμέσως ἠλίθιος. Ἐκδηλώνεται μόνο ὅπως ἐπιβάλλουν οἱ φυσικοὶ νόμοι ποὺ τὴν διέπουν. Δὲν ἔχει προσωπικὴ ἐλευθερία οὔτε θέληση νὰ πράξει κάτι ποὺ δὲν ἐντάσσεται στοὺς νόμους αὐτούς. Δὲν ἔχει συνείδηση τῆς ὕπαρξής της, δηλαδὴ δὲν ξέρει κὰν ὅτι ὑπάρχει σὰν οὐσία ἢ ἐνέργεια. Εἶναι μιὰ τυφλὴ δύναμη. Ὅποιος μπορεῖ νὰ ἐλέγξει τοὺς φυσικοὺς νόμους, μπορεῖ νὰ ρυθμίσει καὶ τοὺς τρόπους μὲ τοὺς ὁποίους λειτουργεῖ ὁ ἠλεκτρισμός. Ἔτσι ὁ ἄνθρωπος ὑποτάσσει τὸν ἠλεκτρισμὸ καὶ τοῦ ὑπαγορεύει μὲ τί τρόπο θὰ ἐκδηλώνεται. Ἐκεῖ ὅμως ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει ἔλεγχος τῶν φυσικῶν νόμων, ὁ ἠλεκτρισμὸς δρᾶ τυφλὰ καὶ ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἕρμαιο τῆς ἀπρόσωπης δύναμής του (π. χ. κεραυνός). Δὲν μπορεῖ νὰ ἐλπίζει σὲ κάποια εὐσπλαχνία ἐκ μέρους μιᾶς ἀδυσώπητης τυφλῆς δύναμης. 

Τί σημαίνει προσωπικὴ ὕπαρξη; Νὰ ὑπάρχει κάποιος μὲ συγκεκριμένη ὀντότητα. Νὰ ἔχει συνείδηση τοῦ ἑαυτοῦ του. Νὰ νοιώθει, νὰ ξέρει ὅτι ὑπάρχει. Νὰ γνωρίζει τὸν ἑαυτό του, δηλαδὴ νὰ μπορεῖ νὰ πεῖ, «εἶμαι ὁ τάδε». Νὰ εἶναι πρόσωπο, προσωπικότητα. Νὰ σκέφτεται, νὰ θέλει, νὰ μπορεῖ νὰ ἐνεργήσει ἐλεύθερα, εἴτε γιὰ τὸ καλό του εἴτε γιὰ τὸ κακό του. Νὰ ἔχει συναισθήματα, νὰ μπορεῖ νὰ ἀγαπήσει ἢ νὰ μισήσει. Νὰ μπορεῖ δηλαδὴ νὰ σχετισθεῖ κατὰ βούλησιν μὲ ἄλλα συνειδητὰ ὄντα, νὰ κινηθεῖ πρὸς αὐτὰ ἢ νὰ ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ κοντά τους. Νὰ ἔχει ὅλα τὰ γνωρίσματα μιᾶς ὕπαρξης ποὺ ἔχει ἐνσυνείδητη αἴσθηση τοῦ ἑαυτοῦ της. 

Τέτοια ὅμως ὕπαρξη ἐνσυνείδητη, προσωπικὴ ὄχι ἀπρόσωπη, εἶναι καὶ ὁ Θεός, ὅπως μᾶς τὸν φανέρωσε ὁ Χριστός. Ἔχει ἀπόλυτη συνείδηση ὅτι ὑπάρχει. Εἶναι ἐλεύθερος νὰ ἐνεργήσει ὅπως θέλει. Δὲν ὑποτάσσεται παρὰ τὴ θέλησή του σὲ κανένα τυφλὸ νόμο. Ἔχει τὴν ἱκανότητα νὰ ἀγαπάει καὶ μάλιστα ἀπέραντα. Γνωρίζει τὸν ἄνθρωπο, μπορεῖ καὶ θέλει νὰ σχετίζεται μαζί του καὶ μάλιστα τὸν προσκαλεῖ σὲ μία, ἐλεύθερη πάντα, πραγματικὴ ἕνωση μαζί του. Ὅπου ὁ ἄνθρωπος δὲν χάνει τὸ δικό του πρόσωπο, τὴ δική του ὕπαρξη, τὴ δική του αὐτοσυνειδησία. Ἀλλὰ δέχεται τὴν ἐνέργεια (ἀγάπη) τοῦ Θεοῦ καί, χωρὶς νὰ χάσει τίποτε ἀπ’ τὴ δική του ἐνσυνείδητη ὀντότητα, βιώνει καὶ μιὰν ἄλλη θαυμαστὴ πραγματικότητα. Σὰν τὸ σίδερο ποὺ θερμαίνεται στὴ φωτιά, ἑνώνεται μὲ τὴν ἐνέργειά της (τὴ θερμότητα) καὶ κοκκινίζει, χωρὶς νὰ παύει ποτὲ νὰ εἶναι σίδερο. 

Ἡ ἕνωση ὅμως μὲ μιὰ ἀπρόσωπη τυφλὴ θεότητα, λένε οἱ ὑπέρμαχοί της, σημαίνει νὰ διαλυθεῖ ἡ ἀνθρώπινη ὕπαρξη μέσα στὴν ἀπρόσωπη ἀνώτερη(;) δύναμη. Ὅπως πέφτει μιὰ σταγόνα στὸν ὠκεανὸ καὶ διαχέεται, χάνεται. Γίνεται ἕνα μαζί του. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ἡ σταγόνα παύει νὰ ὑπάρχει ξεχωριστά, νὰ ἔχει προσωπικὴ ζωή, ἐλευθερία, ὀντότητα. Οὔτε ὁ ὠκεανὸς οὔτε ἡ σταγόνα ἔχουν αἴσθηση ὅτι ὑπάρχουν. Ἡ ὁποιαδήποτε ἐνέργειά τους ὑποτάσσεται στοὺς νόμους ποὺ διέπουν τὴ φύση τοῦ νεροῦ. 

Δηλαδή: Ἕνωση μὲ ἀπρόσωπη δύναμη σημαίνει στὸ ἑξῆς οὐσιαστικὰ ἀνυπαρξία γιὰ μένα, ἀπώλεια τῆς αἴσθησής μου ὅτι ὑπάρχω προσωπικά. Γι’ αὐτὸ καὶ προτιμῶ τὸν Θεὸ ποὺ ὑπάρχει ὡς πρόσωπο καὶ μάλιστα τριαδικά. Τὸν Θεὸ ποὺ ξέρει τί τοῦ γίνεται, γνωρίζει καλὰ τὸν ἑαυτό του, ἀλλὰ γνωρίζει κι ἐμένα μὲ τὸ ὄνομά μου, μὲ ἀγαπάει, μὲ καλεῖ -χωρὶς νὰ μὲ ἀναγκάζει- κοντά του καὶ μοῦ χαρίζει μιὰ αἰώνια, προσωπική, ἐνσυνείδητη ζωή, πληθωρικὰ γεμάτη ἀπ’ τὸν ὑπέροχο πλοῦτο τῆς δικῆς του ζωῆς. Τὸν ἕνα τριαδικὸ Θεὸ ποὺ κοντὰ σὲ μένα γνωρίζει καὶ ὅλα τὰ ἄλλα λογικά του πρόβατα, «τὰ καλεῖ κατ’ ὄνομα» καὶ κάνει τὰ πάντα γι’ αὐτά, ὥστε νὰ τὰ συναγάγει εἰς «μίαν ποίμνην».

Εἶναι ἡ μόνη διαθέσιμη προσφορὰ αὐτοῦ τοῦ εἴδους. Πῶς νὰ τὴν ἀπορρίψω; 

Γι’ αὐτὸ καὶ «πιστεύω εἰς ἕνα Θεὸν Πατέρα, Παντοκράτορα, …καὶ εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενῆ, …καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, …τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον…». Στὸν τρισυπόστατο προσωπικὸ Θεό, τὸν ὁποῖο ἀνακαλύπτω καὶ συναντῶ, σὲ μιὰ ἀσύγκριτη σχέση ἀγάπης, μόνο μέσα στὴ μία, ἁγία, καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μου. 

(ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 391, Φεβρ. 2016, ἐπηυξημένο) 






Ὁ Ὅσιος Παΐσιος ὁ Μέγας καὶ Θεοφόρος (+19 Ιουνίου)

Ὁ Ὅσιος καὶ Θεοφόρος Πατέρας μας Παΐσιος καταγόταν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο, ἀπὸ γονεῖς εὔπορους, ἐνάρετους καὶ εὐσεβεῖς Χριστιανοὺς καὶ ἄκμασε κατὰ τὸ β’ ἥμισυ τοῦ 4ου αἰῶνος μ.Χ. Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ πατρός του, νέος ἀκόμη στὴν ἡλικία, ὑπὸ θείου ζήλου κινούμενος, ἐγκατέλειψε τὸν κόσμο καὶ κατέφυγε στὴν ἔρημο, ὅπου ἔγινε μαθητὴς τοῦ περιώνυμου ἐρημίτου ἀσκητοῦ Παμβὼ († 18 Ἰουλίου), ὑπὸ τὴν πνευματικὴ καθοδήγηση τοῦ ὁποίου προέκοψε σὲ ὅλες τὶς ἀρετὲς καὶ τὴ βαθιὰ γνώση τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ διδασκάλου του, έπιθυμῶν πλέον ἥσυχη καὶ ἐρημικὴ ζωή, γιὰ αὐστηρότερη ἄσκηση, κατέφυγε στὸ ἐσωτερικὸ τῆς ἐρήμου, ὅπου ἐγνωρίσθηκε καὶ συνδέθηκε διὰ στενοτάτης φιλίας μετὰ τοῦ ἐπίσης μεγάλου ἀσκητοῦ Ὁσίου Παύλου († 15 Ἰανουαρίου). Ἡ φήμη τῆς ἁγιότητός του ἄρχισε ταχέως νὰ διαδίδεται, πολλοὶ δὲ πιστοὶ προσέτρεχαν πρὸς αὐτόν, ἐξαιτοῦντες τὴν εὐλογία καὶ τοὺς σοφοὺς παρηγορητικοὺς λόγους του. Γι’ αὐτὸ καὶ ὀνομάσθηκε Μέγας. Γέροντας πλέον, μετὰ ἀπὸ παρακκλήσεις πολλῶν ἀδελφῶν, ἐγκατέλειψε τὴν ἔρημο καὶ ἐγκατασταθεὶς πλησίον κατοικημένων τόπων ἐδίδασκε καὶ ἐνουθετοῦσε τὰ πρὸς αὐτὸν προσερχόμενα πλήθη τῶν πιστῶν.

Ὁ Ὅσιος Παΐσιος ἐκοιμήθηκε μὲ εἰρήνη σὲ βαθύτατο γήρας καὶ ἐνταφιάσθηκε στὴν ἔρημο. Μετὰ ὀλίγα ἔτη, τὰ ἱερὰ αὐτοῦ λείψανα, ἀνακομισθέντα, μεταφέρθησαν στὴν Πισιδία καὶ κατετέθησαν στὴν ἐκεῖ εὑρισκόμενη μονή.
Τὸ Βίο τοῦ Ὁσίου Παϊσίου συνέγραψε ὁ συνασκητής του Ὅσιος Ἰωάννης ὀ Κολοβός († 9 Νοεμβρίου), τὴν δὲ Ἀκολουθία του ἐξεπόνησε ὁ Χριστόφορος Προδρομίτης.


Ἀπολυτίκιον. Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ὁ ἔνσαρκος ἄγγελος, τῶν Μοναστῶν κορωνίς, ὁ ἄσαρκος ἄνθρωπος, τῶν οὐρανῶν οἰκιστής, ὁ θεῖος Παΐσιος, χαίρει τῇ αὐτοῦ μνήμῃ, σὺν ἡμῖν ἑορτάζων, νέμει τοῖς κοπιῶσι, δι’ αὐτὸν θείαν χάριν· διὸ ἐν προθυμίᾳ πολλῇ, τοῦτον τιμήσωμεν.


Κοντάκια. Ἦχος πλ. δ’. Τῇ ὑπερμάχῳ.
Ὡς τῆς ἐρήμου πολιοῦχον καὶ κοσμήτορα
Καὶ τῶν Ὁσίων ἐγκαλλώπισμα καὶ σέμνωμα
Μακαρίζομέν σε πάντες, Θεοῦ θεράπον·
Σὺ γὰρ ὤφθης ἐκ παιδὸς ὅλος θεόληπτος
Καὶ προσφόρως τῇ σῇ κλήσει πεπολίτευσαι.
Διὸ κράζομεν, χαίροις Πάτερ Παΐσιε.

Μεγαλυνάριον.
Τῷ Χριστῷ ἐκ βρέφους ἀνατεθείς, ηὔξησαι εἰς μέτρον, ἡλικίας πνευματικῆς, καὶ τῶν ἐν ἐρήμῳ, στῦλος φωτὸς ἐφάνης, Παΐσιε παμμάκαρ, Αἰγύπτου βλάστημα.



Σάββατο, 17 Ιουνίου 2017

Κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του Μητροπολίτου Διοκλείας π. Καλλίστου (Ware) με τίτλο "Πως σωζόμαστε;"

Μητροπολίτου Διοκλείας π. Καλλίστου (Ware), Πως σωζόμαστε; εκδόσεις Εν Πλώ, Αθήνα 2017, ISBN: 978-960-9550-97-0. 

Απόσπασμα από το βιβλίο: 

[...]Δύο φορές στή ζωή μου, μία μέσα στό λεωφορεῖο καί μία στό τρένο, μέ ρώτησαν ἄνθρωποι ξένοι: «Εἶσαι σωσμένος;». Πῶς πρέπει νά ἀπαντήσουμε σ’ αὐτή τήν ἐρώτηση; Προσωπικά, διστάζω νά ἀπαντήσω ρητά καί κατηγορηματικά, «Ναί, εἶμαι σωσμένος». Μιά τέτοια ἀπάντηση σημαίνει ὅτι ἡ σωτηρία μου εἶναι ἤδη ἐδῶ καί τώρα ἕνα τετελεσμένο γεγονός, μιά πλήρως ὑλοποιημένη πραγματικότητα. Πῶς μπορῶ ὅμως νά εἶμαι βέβαιος ποιά θά εἶναι ἡ συμπεριφορά μου στό ὑπόλοιπο τῆς ζωῆς μου; Παρότι νιώθω καθοδηγητικό τό χέρι τοῦ Θεοῦ ἐπάνω μου, διατηρῶ ἀκόμη τή δυνατότητα νά Τοῦ πῶ «ὄχι» ἤ νά Τοῦ πῶ «ναί».
Πολύ μετά τή μεταστροφή του, στόν δρόμο πρός τή Δαμασκό, ὁ ἀπόστολος Παῦλος φοβόταν μήπως, ἐνῶ κήρυξε σέ ἄλλους, ὁ ἴδιος ἀποδειχθεῖ «ἀκατάλληλος» (Α΄ Κορ. 9, 27). Μήπως πρέπει κι ἐμεῖς νά εἴμαστε ἐξίσου προσεκτικοί; Ἡ προειδοποίηση τοῦ εἰδωλολάτρη νομοθέτη Σόλωνα ἰσχύει καί γιά τούς χριστιανούς: «Μηδένα πρό τοῦ τέλους μακάριζε».
«Ὅποιος μείνει σταθερός ὥς τό τέλος, αὐτός θά σωθεῖ» (Ματθ. 10, 22). [...]



Παρασκευή, 16 Ιουνίου 2017

Κυκλοφόρησε το πρώτο τεύχος του ετήσιου περιοδικού "Aνθίβολα"

Ανθίβολα, τεύχος 1/2017, εκδόσεις εν Πλώ



Περιεχόμενα

Τά Ἀνθίβολα ὡς ἐργαστήρι διαλόγου καί πολιτισμοῦ

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ
Ἡ Ἐκκλησία ὡς Κοινωνία

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ 
Ἕνα Σάββατο

π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΥΛΑΣ
Ἐκκλησία καί νεοελληνική κοινωνία, 1800-1924. Σύντομη θεώρηση

ΝΑΤΑΣΑ ΚΕΣΜΕΤΗ
Τρισάγιο. Βλέποντας ἀπό ψηλά καί πλάγια τήν Πύλη τοῦ Θέρους

π. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΓΚΑΝΑΣ
Φονταμενταλισμός: et in Arcadia ego

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΣΠΡΟΥΛΗΣ
«Ὀρθοδοξία ἤ θάνατος!» Κριτική θεώρηση ὄψεων τοῦ νεο-ἑλληνικοῦ θρησκευτικοῦ φονταμενταλισμοῦ. Πρός μιά ὀρθόδοξη θεολογία τοῦ κοσμικοῦ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΛΑΝΤΗΣ 
Ὁ φόβος μπροστά στό Πνεῦμα.
Ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Σύνοδος καί οἱ φονταμενταλιστές

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
Ὁ φονταμενταλισμός στήν ὑποσαχάρια Ἀφρική. Μιά σκιαγράφηση

ΝΤΗΤΡΙΧ ΜΠΟΝΧΕΦΕΡ
Κάθε πρωί εἶναι μιά καινούργια ἀρχή (Προσευχές)
(Μετάφραση: Δημήτρης Τσινικόπουλος)

AΛΕΚΟΣ ΚΥΡΑΡΙΝΗΣ
24 Σκηνές τῆς Ἀποκάλυψης

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ν. ΜΟΣΧΟΣ
Ἡ θρησκευτική ἀγωγή μεταξύ ἀνοικτῆς καί κλειστῆς θεολογίας

ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ
Πλουραλισμός ἤ ὁμολογιακή νοοτροπία στό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν;
Ἡ ἐφαρμογή τῶν νέων Προγραμμάτων Σπουδῶν στά Θρησκευτικά
καί οἱ ἐπικρίσεις ἐναντίον τους

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΓΓΕΛΗΣ
Ἀπό τά «Σχεδόν βιβλικά»

ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΑΜΠΟΥΣΗΣ
Τό αὐθαίρετο

ΕΥΗ ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗ-ΠΙΣΙΝΑ
Ὁ Ἰωνάς καί ἡ ἀποκλειστικότητα τῆς σωτηρίας

π. ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΜΠΕΡΙΔΗΣ
Στό θάνατο μιᾶς φίλης

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ
Ἡ διαλεκτική θείου καί ἀνθρώπινου ἔρωτα

ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΖΟΥΡΓΟΣ
Ξενυχτώντας στίς Λίγες καί μία νύχτες

ΙΒΑΝ ΜΠΟΥΝΙΝ
Ἰωάννης ὁ Ὀδυρόμενος
(Μετάφραση: Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης)

ΠΕΤΡΟΣ ΚΕΦΑΛΙΑΚΟΣ
Ἀχυρώδεις στίχοι περί τοῦ Ἁγίου τῶν Ἑλληνικῶν Γραμμάτων

ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ
π. Ἀλεξάντρ Μέν, ἀπό τήν μαρτυρία στό μαρτύριο

ΛΥΝΤΙ ΝΤΑΤΤΑ
Δύο ποιήματα
(Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής)

ΙΩΣΗΦ ΒΙΒΙΛΑΚΗΣ
Δραματική ποίηση στή σκηνή τῆς καρδιᾶς




Κυριακή, 11 Ιουνίου 2017

Απολυτίκιον αγίου Λουκά του Ιατρού (+11 Ιουνίου)

https://www.youtube.com/watch?v=oPMWqmOxyVg

Ψάλλει ο Γιώργος Δαρλάσης



Ἰατρόν καί ποιμένα, Λουκᾶν τιμήσωμεν, Συμφερουπόλεως ποίμνης, Ἀρχιερέα λαμπρόν, τόν βαστάσαντα Χριστοῦ τά θεῖα στίγματα, τάς ἐξορίας τά δεινά, ἐγκλεισμούς ἐν φυλακαῖς, τάς θλίψεις καί τά ὀνείδη, τόν ἐπ’ ἐσάτων φανέντα, ἐν τῇ Ρωσίᾳ νέον Ἅγιον.

***
Δείτε και:
Θεραπεύοντας το φόβο (ρώσικη ταινία για τον Άγιο Λουκά): 
https://www.youtube.com/watch?v=tyrLTLSAkrQ
***
Άλλες αναρτήσεις για τον άγιο Λουκά στο ιστολόγιο μας:
Κάντε κλικ  εδώ.



Κυριακή, 4 Ιουνίου 2017

φωτογραφήματα 161

φωτό: ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ



Νεοελληνική ιδεολογία ή νεοελληνικός πολιτισμός;

πηγή: Αντίφωνο
&
https://www.youtube.com/watch?v=C__t1JZkYUk

Οι εκδόσεις Πόλις και οι εκδόσεις Πατάκη διοργάνωσαν στο βιβλιοπωλείο Πατάκη μια συζήτηση με θέμα: «Νεοελληνική ιδεολογία ή νεοελληνικός πολιτισμός;», με αφορμή τα βιβλία : 
«Τρία δοκίμια για την νεοελληνική ιδεολογία» (εκδ. Πόλις) και «Ο νεοελληνικός διχασμός και το μυστήριο της τέχνης: Ξαναβλέποντας δύο ταινίες του Λάκη Παπαστάθη» (εκδ. Πατάκη).

Ομιλητές: Γιώργος Γιαννουλόπουλος, Γιάννης Κιουρτσάκης, Λάκης Παπαστάθης


Παρασκευή, 2 Ιουνίου 2017

π.Δ.ΜΠΟΚΟΣ, Ο ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Ο ταχυδρόμος του Θεού
(Πανελλαδικές εξετάσεις)
«Πριν από πολλά χρόνια», διηγείται ο γέροντας Τρύφωνας του Βάσον (Η. Π. Α.), «πήρα ένα μονοπάτι που προχωρούσε βαθιά σ’ ένα δάσος του Όρεγκον, όταν είδα ξαφνικά μπροστά μου ένα νεαρό καθισμένο πάνω σ’ ένα κούτσουρο. Η αφετηρία του μονοπατιού απείχε κάπου τέσσερα μίλια από το σημείο και μου φάνηκε παράξενο που βρήκα αυτόν τον άνθρωπο, μόνο, τόσο βαθιά μες στο δάσος. Ήταν τόσο βυθισμένος στις σκέψεις του, που αισθάνθηκα την ανάγκη να του ζητήσω να με συγχωρήσει που τον ξάφνιασα. Κάτι είπα για την ομορφιά της θείας δημιουργίας και τον ρώτησα αν ήθελε να μοιραστούμε το κολατσιό και τον καφέ μου. Κάθισα στο κούτσουρο δίπλα του, άνοιξα το σακίδιό μου και του έδωσα το μισό από το φαγητό μου.
Μετά από λίγο στράφηκε προς το μέρος μου, μου έδειξε ένα περίστροφο και μου είπε ότι είχε έρθει στο απομακρυσμένο αυτό σημείο για να αυτοκτονήσει. Μάλιστα όταν εμφανίστηκα με τη μακριά γενειάδα μου, τα μακριά μαλλιά και το μαύρο ράσο μου, νόμιζε ότι ήμουν ένας άγγελος σταλμένος από τον Θεό· προσευχόταν, λέει, να τον συγχωρήσει ο Θεός γι’ αυτό που ετοιμαζόταν να κάνει.
Τον διαβεβαίωσα ότι είχα σάρκα και οστά και ότι δεν ήμουν άγγελος. Πρόσθεσα όμως ότι με έστελνε ο Θεός με ένα μήνυμα γι’ αυτόν. Το μήνυμα έλεγε ότι ήταν πολύ αγαπητός στον Θεό και ότι η περίοδος αυτή της απελπισίας γρήγορα θα περνούσε.
Μου έδωσε το περίστροφό του, το οποίο έβαλα στο σακίδιό μου, και κουβεντιάσαμε πολλή ώρα για τη ζωή του». 

(Γέροντας Τρύφωνας του Βάσον, Μικρά Εωθινά, εκδ. Ἐν πλῷ, σ. 10-11). 

Φαίνεται ὅτι ὁ γερο-Τρύφωνας ἔκανε λαμπρὲς σπουδὲς στὴ ζωή του. Πέρασε ἐπιτυχῶς πολλὲς ἐξετάσεις, ἀφοῦ ἔφτασε νὰ εἶναι ἄριστος ταχυδρόμος τοῦ Θεοῦ, ἄξιος νὰ μεταφέρει τὰ σωστικά Του μηνύματα στοὺς ἀνθρώπους. 

Αὐτὲς κι ἂν εἶναι ἐξετάσεις. Ὄχι σὰν αὐτὲς ποὺ δίνεις τώρα, ἁπλῶς γιὰ τὴν ἀπόκτηση κάποιων γνώσεων. Καλὲς καὶ χρήσιμες οἱ γνώσεις. Ἐργαλεῖα πρόσφορα γιὰ διερεύνηση. Γιὰ περαιτέρω διεύρυνση τοῦ γνωσιακοῦ σου ὁρίζοντα. Γιὰ ἐπίλυση τῶν παντοειδῶν προβλημάτων τῆς ζωῆς. Γιὰ ὅλο καὶ μεγαλύτερη τιθάσσευση τῶν φυσικῶν δυνάμεων τοῦ σύμπαντος. Γιὰ ἀπόκτηση δύναμης, παντοκρατορίας. 

Μὰ ὑπάρχουν κι ἄλλες γνώσεις ποὺ πρέπει νὰ ἀποκτήσεις. Διαφορετικές, πολὺ ἀνώτερες ἀπὸ τὶς προηγούμενες. Ποὺ εἰσάγουν σὲ ἕναν ἄλλο τρόπο ζωῆς. Ὅπου δὲν κυριαρχεῖ ἡ ἀγάπη τῆς δύναμης, ἀλλὰ ἡ δύναμη τῆς ἀγάπης. Μιᾶς ἀγάπης ἀφτιασίδωτης. Χωρὶς παζαρέματα μὲ φτηνοσυμφέροντα καὶ ταπεινοὺς (ἐγωκεντρικούς) ὅρους. Ποὺ τὸ χέρι της ἁπλώνεται μόνο γιὰ νὰ δίνει κι ὄχι γιὰ νὰ παίρνει. Μιᾶς ἀγάπης ποὺ δίνεται παράλογα, χωρὶς νὰ περιμένει τίποτε, καμμιὰν ἀπολαβή. Κι ὅσο πιὸ παράλογο τὸ δόσιμό της, τόσο πιὸ βαθὺ τὸ νόημά της, ἄπιαστο τὸ μυστήριό της. 

Μὰ γιὰ νὰ φτάσεις σὲ τέτοια ἀγάπη, πρέπει νὰ δίνεις ἐξετάσεις καθημερινά. Στὸ νὰ μαθαίνεις νὰ ζεῖς λιγάκι καὶ γιὰ τὸν ἄλλον. Καὶ σιγά-σιγά, πιὸ πολὺ γιὰ τὸν ἄλλον καὶ λιγότερο γιὰ τὸν ἑαυτό σου. Δύσκολες, σκληρὲς ἐξετάσεις αὐτές. Δὲν εἶναι εὔκολο νὰ κατεβάζεις ἀπ’ τὴν πρωτοκαθεδρία τὸ θεοποιημένο εἴδωλό σου καὶ νὰ βάζεις ἐκεῖ αὐτὸν τὸν ἄγνωστο, τὸν κάθε ἄλλον. 

Ὅμως… 

Αὐτὸ εἶναι ἀκριβῶς ποὺ ἀνεβάζει τὴ ζωή σου στὸ ἀπώτερο νόημά της. Σὲ ἀναδεικνύει ὑπέροχο πνευματικὸ ἀγωνιστῆ. Κοινωνὸ μιᾶς «ἄλλης βιοτῆς». Σὲ εἰσάγει στὸν μαγευτικὸ χῶρο μυστηρίου ὑπερφυοῦς: Τῆς γνήσιας ἀγάπης. Τότε εἶναι ποὺ σὲ διαλέγει ὁ ἴδιος ὁ Θεός, νὰ γίνεις ταχυδρόμος καὶ μαντατοφόρος του. Γιὰ νὰ μπορεῖς, ἄγγελος ἑωθινὸς φωτεινὸς κι ἐσύ, «πλήρης ὢν τῆς ἀγάπης», νὰ φέρνεις τὸ λυτρωτικὸ μήνυμα τῆς δικῆς Του ἀγάπης στὸν κάθε ἀπελπισμένο τῆς ζωῆς. Σὰν τὸν ἁγιασμένο γέροντα Τρύφωνα. 

Οἱ δύσκολες αὐτὲς ἐξετάσεις καὶ ὄχι τόσο οἱ τωρινές σου, οἱ μικρές, θὰ στεφανώνουν τὴ ζωή σου μὲ μιὰν ἄφθαστη, διαρκῆ,

ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!

π. Δημήτριος Μπόκος 

Μάιος 2017


Ν. Λυγερός, Το ενεργειακό επίτευγμα της Κρήτης

πηγή: ιστότοπος Ν.Λυγερού

Είναι πλέον επίσημη η αίτηση της κοινοπραξίας Exxon Mobil, Total και Ελληνικά Πετρέλαια για δύο περιοχές Νότια της Κρήτης. Έχουμε πια την απόδειξη ότι αυτό το μέρος της Ελληνικής ΑΟΖ έχει όντως ενδιαφέρον ενώ μας έλεγαν στο πλαίσιο του μεγάλου διαγωνισμού των 20 θαλάσσιων οικοπέδων, ότι η απουσία υποψηφιοτήτων στην περιοχή οφειλόταν στην απουσία κοιτασμάτων. Τώρα βλέπουμε όλοι και μάλιστα με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι διαψεύστηκαν όλοι όσοι απαξίωναν τις προσπάθειες της ανάδειξης της αξίας της ελληνικής ΑΟΖ. Επίσης αυτές οι περιοχές αφορούν εξ αποστάσεως βέβαια το θέμα της οριοθέτησης της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης. Έτσι το Masterclass Νότια της Κρήτης γι’ αυτό ακριβώς το θέμα λειτούργησε προφητικά, αφού ανέδειξε τη σημασία της περιοχής και την ανάγκη προσέγγισης του άλλου κράτους με τα νέα του δεδομένα. Το ενεργειακό επίτευγμα της Κρήτης αποτελεί μία αλλαγή κύκλου κι όχι μόνο μια αλλαγή φάσης, διότι πρόκειται για ένα παράδειγμα προς μίμηση και από άλλες πετρελαϊκές εταιρείες που ενδιαφέρονται για αυτήν την περιοχή που αφορά το Λιβυκό Πέλαγος και προβλέπει την δράση μας και στη Λεκάνη Ηροδότου στη συνέχεια.



Τρίτη, 30 Μαΐου 2017

Κυκλοφόρησε το βιβλίο του Χ. Ανδρεόπουλου "Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967 - 1974: Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση"

Χ. Ανδρεόπουλος, Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974: Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση, εκδόσεις Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2017, ISBN: 978-960-458-311-9.




Είναι γεγονός ότι οι μεγαλύτερες κρίσεις στις σχέσεις Εκκλησίας–Πολιτείας στη Ελλάδα συνέπεσαν με ανώμαλες περιόδους της πολιτικής της ιστορίας. Ταυτόχρονα, συνδέθηκαν με τη δημιουργία αρχιεπισκοπικών ζητημάτων, κάτι μάλλον αναμενόμενο ως εκ της σημασίας που διαδραματίζει το πρόσωπο του «Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος» στα πολιτικά πράγματα.
            Σε μια από τις πλέον σκοτεινές και δυσερμήνευτες περιόδους της σύγχρονης εκκλησιαστικής ιστορίας αναφέρεται το παρόν βιβλίο που έρχεται να ρίξει φώς στις σχέσεις της διοικούσας Εκκλησίας και της Πολιτείας της περιόδου 1967 - 1974, όπως αυτές διαμορφώθηκαν υπό το κράτος της εγκαθιδρυθείσας την 21η Απριλίου 1967 επτάχρονης δικτατορίας.
Με ενδελεχή έρευνα πηγών και βιβλιογραφίας ο Χάρης Ανδρεόπουλος πραγματεύεται το πρόβλημα, εξετάζοντας και αναλύοντας ζητήματα της εν λόγω περιόδου που αφορούσαν την νομοκανονική αυτοσυνειδησία της Εκκλησίας και τον βαθύ τραυματισμό της (σήμερα συνταγματικά κατοχυρωμένης) αυτοδιοικήσεώς της από σωρεία παρεμβάσεων της δικτατορίας στα εσωτερικά της, που αποσκοπούσαν στον έλεγχο της εκκλησιαστικής διοικήσεως ώστε να υπηρετηθούν οι ιδεολογικές σκοπιμότητες του καθεστώτος.
Προσεγγίζοντας το όλο ζήτημα επί τη βάσει ιστορικών και νομοκανονικών κριτηρίων, ο συγγραφέας αναδεικνύει, αξιολογεί και ερμηνεύει τις ποικίλες διαστάσεις και προεκτάσεις που είχε η προβληματική αυτή σχέση στη διοίκηση και στη ζωή της ελλαδικής Εκκλησίας καθ΄ όλη τη διάρκεια της Επταετίας και σε αμφότερες τις φάσεις της: επί Γ. Παπαδοπούλου, με αρχιεπίσκοπο τον Ιερώνυμο Κοτσώνη, και επί Δ. Ιωαννίδη με αρχιεπίσκοπο τον  Σεραφείμ Τίκα.  Ως ιδιαίτερης σημασίας ζητήματα αντιμετωπίζονται το θέμα της διαταραχθείσας κατά το διάστημα της πρώτης φάσης της δικτατορίας (1967 – 1973) νομοκανονικής σχέσης της ελλαδικής Εκκλησίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το θέμα των δώδεκα εκπτώτων – «ιερωνυμικών» λεγομένων – Μητροπολιτών που δημιουργήθηκε στη δεύτερη φάση της δικτατορίας (Νοέμβριος 1973 – Ιούλιος 1974). 
Στο βιβλίο παρουσιάζονται, επίσης, και αναλύονται οι πολιτικές με τις οποίες στα πρώτα κρίσιμα χρόνια της μεταπολίτευσης, επί πρωθυπουργίας Κων/νου Καραμανλή (1974 – 1980), αντιμετωπίσθηκε και εξομαλύνθηκε η κρίση στην Εκκλησία, αλλά και θεμελιώθηκε ο εκδημοκρατισμός της με σειρά συνταγματικών διατάξεων και νομοθετημάτων που ρύθμισαν θετικά τόσο την εσωτερική της λειτουργία, όσο και τις σχέσεις της με την Πολιτεία.

Μία σημαντική μελέτη που βοηθά στην εξέταση, κατανόηση και ανάδειξη των αιτίων και των διαδικασιών μέσω των οποίων η Εκκλησία της Ελλάδος επηρεάσθηκε, συμμετείχε, έδρασε και επέδρασε στις πολιτικές εξελίξεις υπό το κράτος της επτάχρονης δικτατορίας 1967-1974. Το βιβλίο - η έκδοση του οποίου συμπίπτει με τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την εγκαθίδρυση της δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967 - προλογίζει ο ομ. καθηγητής Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ιωάννης Μ. Κονιδάρης, χαρακτηρίζοντάς το ως «ένα έργο – σταθμό για την Εκκλησιαστική Ιστορία, αλλά και εφαλτήριο για περαιτέρω αναζητήσεις σε συναφείς κλάδους, όπως το Εκκλησιαστικό Δίκαιο ή / και η Πολιτική Ιστορία του τόπου μας». 

--------------------------------------------------
Ο Χαράλαμπος Ανδρεόπουλος γεννήθηκε και ζει με την οικογένειά του στη Λάρισα. Υπηρετεί στη Β/θμια εκπαίδευση ως θεολόγος καθηγητής. Είναι διδάκτωρ Εκκλησιαστικής Ιστορίας του Α.Π.Θ. και μέλος της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στη μελέτη θεμάτων της σύγχρονης πολιτικής και εκκλησιαστικής ιστοριογραφίας. Αρθρογραφεί στην «Ελευθερία» Λαρίσης, στο «Amen.gr» και στο προσωπικό του ιστολόγιο (http://religiousnet.blogspot.com)


Σάββατο, 13 Μαΐου 2017

Επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών ο μαρτυρικός Αρχιεπίσκοπος Αχρίδος π.Ιωάννης


Ο μαρτυρικός Αρχιεπίσκοπος Αχρίδος και Μητροπολίτης Σκοπίων κ. Ιωάννης, θα αναγορευθεί επίτιμος διδάκτορας του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών την Τρίτη 16/5/2017 στις 19:00.

Περισσότερα εδώ


Σάββατο, 6 Μαΐου 2017

Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος π. Ιγνάτιος, Θρησκευτικά: Μιλώντας για το Θεό, υπερασπίζοντας τον άνθρωπο

πηγή: Πεμπτουσία

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΚΑΙ ΑΛΜΥΡΟΥ κ.κ. ΙΓΝΑΤΙΟΥ,

Στη Θεολογική Ημερίδα του Γραφείου

Επιθεώρησης θρησκευτικών Μαθημάτων,

Μέσης Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας

και Πολιτισμού της Κύπρου.




ΘΕΜΑ: «ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ: ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΟ, ΥΠΕΡΑΣΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ»

Η συζήτηση για το μάθημα των θρησκευτικών δεν είναι πρόσφατη. Έχει ιστορία τριών σχεδόν δεκαετιών. Ούτε και έχει μόνον τους προφανείς συνομιλητές, Κράτος και Εκκλησία. Περιλαμβάνει επίσης διαφορετικές τάσεις στον χώρο των Θεολόγων, της Εκκλησίας, της Πολιτείας αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας.

Επίσης, υπάρχει μεγάλη δυσκολία να εντοπιστεί το καθεαυτό πρόβλημα, καθώς η σχετική συζήτηση χρησιμεύει, ως μη όφειλε, ως πεδίο έκφρασης και εκτόνωσης ευρύτερων κοινωνικών και ιδεολογικών συγκρούσεων, καθιστώντας το μάθημα έρμαιο εξελίξεων σε όλους σχεδόν τους χώρους της σύγχρονης Ελληνικής πραγματικότητας και τον Θεολόγο Καθηγητή άκρως ευάλωτο σε πιέσεις, οι οποίες δεν τον αφορούν ή τον βρίσκουν παντελώς απροετοίμαστο και ακάλυπτο, από χώρους που υποτίθεται θα τον προφύλασσαν ή θα τον εξόπλιζαν με στέρεα επιχειρήματα.


Σήμερα, δεν θα επιχειρήσουμε ανάλυση των διαφορετικών επιπέδων προσέγγισης. Αν και έχω πλήρη εικόνα των ζυμώσεων, καθώς συμμετείχα ενεργά σε ομάδες διαλόγου της Εκκλησίας με φορείς, καταλήγω σε μια στάση, η οποία αφομοιώνει την σοφία του παρελθόντος, αξιολογεί το παρόν, αλλά βλέπει προς το μέλλον, στάση την οποίαν σας προτείνω ολόψυχα.

Το τρίπτυχο αυτό δεν αποτελεί προσωπική μου πρωτοτυπία. Ανακεφαλαιώνει την μέθοδο της Εκκλησίας κατά τη διάρκεια όλης της ιστορικής της διαδρομής, κατά την οποία θέλησε πάντοτε να βρίσκεται σε διαρκή διάλογο με τον κόσμο, χωρίς όμως να χάνει την εσχατολογική της προοπτική.

Στον διάλογο αυτό βασική προϋπόθεση υπήρξε πάντα η πεποίθηση πως οι άνθρωποι πασχίζουν πάντα για το καλύτερο. Πως σε κάθε ανθρώπινη καρδιά υπάρχει πάντα ο πόθος μιας υπέρβασης των κακώς κειμένων. Και τέλος, πως η καλή προαίρεση και η ειλικρίνεια, σε βάθος χρόνου, υπερτερούν, τελικά, της υστεροβουλίας και των πονηρών σχεδίων.

Πρακτικά αυτό σημαίνει:

α. πως αντί η Εκκλησία και ο Θεολογικός κόσμος, ευρύτερα, να αναλώνονται στον εντοπισμό υποχθόνιων προθέσεων, πρέπει έστω κατ΄ αναλογία να βελτιώνουν διαρκώς την ποιότητα της έκφρασης του Θεολογικού λόγου.

β. πως σε κάθε διαπραγμάτευση, συζήτηση, ακόμη και διαφωνία, πρέπει να επιδιώκεται διαρκώς το αίτημα της ενότητας, είτε σε Εκκλησιαστικό, είτε σε Κοινωνικό, είτε σε Εθνικό επίπεδο, με ευρύτερο και διηνεκές όραμα την ενότητα και την συμφιλίωση όλης της οικουμένης.

Και κάτι τρίτον, πιο συγκεκριμένο: Στη συζήτηση για το μάθημα των Θρησκευτικών, μάθημα ούτως ή άλλως με ιδιαίτερες απαιτήσεις, πολλά προβλήματα και διαρκώς νέες προκλήσεις, αναγνωρίζω σε όλους τους εμπλεκόμενους, και κυρίως στους Θεολόγους, που ανέλαβαν να εκπονήσουν τα νέα προγράμματα, ειλικρινές ενδιαφέρον για το μέλλον του μαθήματος, μόχθο, αλλά και παιδαγωγικούς οραματισμούς, όπως διαμορφώνονται από την σύγχρονη παγκόσμια πραγματικότητα.

Επιθυμώ, μάλιστα, να σας ενημερώσω, πως υπάρχει μια πλήρης συμφωνία μεταξύ των εκ πρώτης όψεως συγκρουόμενων τάσεων μέσα στον χώρο των Θεολόγων Καθηγητών, η οποία εκφράζεται στο τρίπτυχο, το οποίο και η Εκκλησία της Ελλάδος με κάθε τρόπο τονίζει:

Α. Σύγχρονο ανοιχτό μάθημα, με βαρύτητα στην Ορθόδοξη παράδοση του λαού μας.

Β. Υποχρεωτικότητα του μαθήματος.

Γ. Το μάθημα στα χέρια των Θεολόγων Καθηγητών.

Υπάρχει βέβαια και κάτι, το οποίο συχνά αποσιωπείται, παραμένει, όμως, γεγονός, που εάν λησμονηθεί, έχει απρόβλεπτες συνέπειες:

Υπεύθυνη για το περιεχόμενο και τη μορφή του μαθήματος είναι η Πολιτεία. Η Εκκλησία παρεμβαίνει μόνον σε θέματα δογματικής φύσεως ή αλλοιώσεις της πνευματικής και ηθικής της διδασκαλίας.

Περιγράφοντας αυτό το πλαίσιο, δεν σημαίνει πως δέχομαι προσωπικά, αλλά και ως μέλος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, πως οι νέες προτάσεις δεν έχουν προβλήματα μορφής, μεθόδου, αλλά και παιδαγωγικής. Ήδη η Εκκλησία, με τεκμηριωμένη πρόταση, που πρόεκυψε από ειδική επιτροπή Ιεραρχών της Εκκλησίας της Ελλάδος, ειδικών Επιστημόνων και έμπειρων παιδαγωγών Θεολόγων, θέλησε να συμβάλει στην βελτίωση του νέου προγράμματος σπουδών. Ήδη έχουμε τα πρώτα αποτελέσματα αυτής της συνεργασίας με το Υπουργείο Παιδείας της Ελλάδος. Η συνεργασία συνεχίζεται.

Οι παρεμβάσεις, όμως, αυτές δεν πρέπει να αποκρύψουν την ανάγκη προβολής μιας ευρύτερης προβληματικής, που επιβάλλουν οι ραγδαίες εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο σε όλους τους τομείς της ζωής των λαών.

Την αναγκαιότητα αλλά και τον προσανατολισμό του μαθήματος των Θρησκευτικών θα κρίνει η αποτελεσματικότητα της ανταπόκρισης σε αυτές τις προκλήσεις και όχι οι θεμιτές μεν, όχι όμως κυρίαρχες δε διαφωνίες, με κύριο χαρακτηριστικό την εσωστρέφεια και τις ιδεολογικές εμμονές.

Η πραγματικότητα, πλέον, βοά: Στο προσκήνιο διαδραματίζονται μάχες, που αφορούν τα θεμελιώδη του πολιτισμού μας: Την αξία του ανθρώπου, την δικαιοσύνη, την ανθρώπινη συνύπαρξη, την καταστροφή της γης, τον φόβο ως μόνιμο σύντροφο της καθημερινότητάς μας, την κατεδάφιση όλων των μηχανισμών ασφαλείας και προστασίας, την παγκοσμιοποίηση της υποβάθμισης της ανθρώπινης ζωής.

Αυτές είναι οι προκλήσεις, οι οποίες θέτουν το ερώτημα της αναγκαιότητας του μαθήματος των Θρησκευτικών. Ευεργετικές, κατά μίαν έννοια, προκλήσεις, καθώς μας καλούν να απεγκλωβιστούμε από περιορισμένων οριζόντων συζητήσεις περί μορφής ή μεθόδου, και να ανοιχτούμε σε ορίζοντες πλατείς, ορίζοντες πανανθρώπινους και φλέγοντες, ορίζοντες προς τους οποίους ατένιζε πάντα η Ορθόδοξη Θεολογία και η Πατερική σοφία.

Το να επικαλείται κανείς αποκλειστικά το παρελθόν ή την συνταγματικότητα του μαθήματος, ως μοναδικά επιχειρήματα της διατήρησης του μαθήματος, υποβιβάζει την συζήτηση σε νομικού ή ιστορικού περιεχομένου διένεξη με περιορισμένο ακροατήριο.

Αυτό που θα δώσει νέα πνοή στη σχετική συζήτηση, είναι η ένταξή του στο πλέγμα των δράσεων αντίστασης κατά του απανθρωπισμού, της μισαλλοδοξίας και της υποβάθμισης όλων εκείνων των πνευματικών και πολιτιστικών παρακαταθηκών, που δημιούργησαν τον σύγχρονο πολιτισμό και θεμελίωσαν τις Ευρωπαϊκές αρχές και τις αξίες.

ΜΑΘΗΜΑ ΑΛΗΘΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Τα κεκτημένα αυτά, απεδείχθη από την πραγματικότητα, πως πάντα είχαν και συνεχίζουν να έχουν αδήριτη την ανάγκη τροφοδοσίας. Την τροφοδοσία εξασφαλίζουν πάντα οι πηγές. Και από τις πηγές αυτές, το Ευρωπαϊκό σύστημα, πολιτικό, κοινωνικό, επιστημονικό και οικονομικό, απεφάσισε να αποστασιοποιηθεί. Η επιστροφή στις Χριστιανικές πηγές, δεν αποτελεί απαίτηση ενός Χριστιανικού κατεστημένου, αλλά αγωνία επανατροφοδότησης της βαθύτατης ανθρωπιστικής και πνευματικής υπόστασης της ευρωπαϊκής κοινωνίας.

Η βίαιη αποκοπή των Ευρωπαϊκών θεσμών και δομών, από το Χριστιανικό τους υπόβαθρο οδήγησε σε ραγδαίο μαρασμό όλα τα οράματα, αφήνοντας, μάλιστα, εκτεθειμένη την Ευρωπαϊκή Κοινωνία σε μια νέου τύπου εισβολή, η οποία μέσα από τον παραλογισμό και την κτηνωδία, εγείρει ερωτήματα πνευματικότητος, θρησκευτικότητας και νοήματος ζωής.

ΜΥΗΣΗ ΣΤΙΣ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

Αυτή την ανάγκη ανατροφοδοσίας μπορεί και πρέπει να διακονήσει ένα σύγχρονο μάθημα Θρησκευτικών. Από τη στιγμή που θα εκτιμηθεί, στις αληθινές του διστάσεις, ο θανάσιμος κίνδυνος μετατροπής του ανθρώπου σε αναλώσιμο είδος, το μάθημα αυτό θα τεθεί στην πρωτοπορία της επαναθεμελίωσης ενός αληθινού ανθρωπισμού και κατ΄ επέκταση ενός νέου ανθρώπινου πολιτισμού. Μόνον με την διαδικασία αυτή, θα νοηματοδοτηθούν οι σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις, οι απίστευτες δυνατότητες της επικοινωνίας και οι σαρωτικές αλλαγές σε όλους τους τομείς της επιστήμης. Μόνον μέσω αυτής της οδού θα καταστεί σαφές σε τί αντιστεκόμαστε, πώς αντιστεκόμαστε και τί υπερασπιζόμαστε.

Τίποτε αυτονόητο δεν υφίσταται πλέον. Οι κοσμοϊστορικές αλλαγές που συνέβησαν πριν 1.700 χρόνια με άξονα το μήνυμα της αγάπης, της ανθρώπινης συμφιλίωσης και της αιώνιας ανθρώπινης προοπτικής που έφερε ο Χριστιανισμός, απαιτούν νέα μύηση συνοδευόμενη από εμβάθυνση πνευματικότητας, γνώση των παγκοσμίων συνθηκών και θερμό οραματισμό. Πάνω σε αυτές τις συνισταμένες μπορεί με άνεση να δομηθεί ένα μάθημα συνθέτοντας όλες τις τάσεις, τόσο εκείνες που θέλουν εμφανή τον Ορθόδοξο χαρακτήρα του, όσο και εκείνες που τείνουν προς το άνοιγμα σε νέες κατευθύνσεις.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΔΙΕΞΟΔΑ

Με δεδομένες τις παγκόσμιες εξελίξεις, καθίσταται σαφές πως όλοι είμαστε υποχρεωμένοι να συνυπάρξουμε, να διαλεγόμαστε, να συνθέτουμε και να αποδεχόμαστε την διαφορετικότητα. Στεγανά σύνορα δεν μπορούν να υπάρξουν. Δεν υπάρχουν, πλέον, αμιγώς Εθνικά προβλήματα. Και συγχρόνως, κανένα πρόβλημα δεν αφήνει ανεπηρέαστο κανέναν Λαό. Το τραγικό είναι, πως εκλείπει καθημερινά η δυνατότητα διαλόγου, ενώ συγχρόνως θεμελιώδη προβλήματα της ανθρώπινης ύπαρξης, όπως το νήμα της ζωής και η θρησκευτικότητα ούτε καν τίθενται, έστω και αν καθορίζουν καθημερινά ένα πλήθος εξελίξεων.

Ένα σύγχρονο μάθημα Θρησκευτικών επιβάλλεται να θέσει τα θέματα αυτά, αλλά και να υποδείξει μέθοδο προβληματισμού και διαλόγου. Παρά τα ιστορικά ατοπήματα, η Χριστιανική Πίστη είναι από τη φύση της ανοιχτή, έτοιμη να ακούσει, έτοιμη να ανταποκριθεί, έτοιμη να δράσει συμφιλιωτικά. Αυτά τα πολύτιμα δώρα έχει να προσφέρει το μάθημα στην σύγχρονη κοινωνία.

ΥΠΕΡΑΣΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Επιτρέψτε μου να έχω μια υποψία: Οι μεγάλες συζητήσεις σχετικά με το μάθημα, πέραν των αντικειμενικών εκκρεμοτήτων, ίσως και να υποδηλώνουν μια αμηχανία, μια εκκρεμότητα αν προτιμάτε, ως προς τον ρόλο της συνολικής Εκκλησίας στον σύγχρονο κόσμο.

Υπάρχει μεγάλη ανάγκη επιστροφής στα ουσιώδη, τα θεμελιώδη. Ένα μεγάλο όραμα, η διατύπωση ή μάλλον η επαναδιατύπωση μιας μεγάλης αποστολής έχω την βεβαιότητα πως θα λύσει αυτομάτως πληθώρα θεμάτων. Και ως τέτοια έρχομαι να διατυπώσω την υπεράσπιση του μεγαλείου του ανθρώπου. Μια τέτοια αποστολή, πέραν του λυτρωτικού της προσανατολισμού, θα βρει, αν όχι συνοδοιπόρους, τουλάχιστον πρόθυμους συνομιλητές σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας. Πρέπει απαραιτήτως το μάθημα να απεγκλωβιστεί από έναν άχαρο και εν πολλοίς παραπλανητικό ρόλο, εκείνο της υπεράσπισης του Θεού. Ένα νέο μάθημα θρησκευτικών καλείται να μιλήσει για τον Θεό, υπερασπιζόμενο τον άνθρωπο, ως ζωντανή εικόνα του Θεού δημιουργού.

Μια νέα μορφή μαθήματος, όποια και αν είναι, θα αφήνει πάντα περιθώρια γνήσιας Ορθόδοξης Θεολογικής προσφοράς εκ μέρους Θεολόγων κατάλληλα προετοιμασμένων, με διευρυμένους ορίζοντες, κυρίως όμως εμπνευσμένους από οράματα, τα οποία θα προέλθουν από έναν στέρεο Εκκλησιαστικό λόγο και έναν σαφή προσανατολισμό κοινωνικής παρέμβασης. Αυτό, όμως, που θα επιδράσει καταλυτικά σε μια νέα θρησκευτική διαπαιδαγώγηση, είναι η ενότητα όλων των παραγόντων και των χώρων της εκκλησιαστικής ζωής. Εάν αυτή επιτευχθεί, πρακτικά προβλήματα, όπως η επιμόρφωση των Θεολόγων, η επάρκεια του υλικού, οι υποδομές κ.λπ. θα επιλυθούν πολύ ευκολότερα.

Αγαπητοί μου, οι καιροί κρίσιμοι, η πρόκληση για όλους μας μεγάλη!

Εύχομαι να φανούμε αντάξιοι των περιστάσεων. Σας ευχαριστώ.


* Ομιλία του Σεβ. Μητροπολίτη Δημητριάδος κ. Ιγνατίου σε Θεολογική Ημερίδα, που διοργανώθηκε από το Γραφείο Επιθεώρησης Θρησκευτικών Μαθημάτων, Μέσης Εκπαίδευσης, Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου. Η Ημερίδα, με γενικό θέμα «Μάθημα Θρησκευτικών: παρόν και μέλλον», πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Τελετών του Πολιτιστικού Κέντρου της Ιεράς Μονής Κύκκου (Μετόχιον Αρχαγγέλου, Λευκωσία), με τη συμμετοχή μάχιμων εκπαιδευτικών θεολόγων της Κύπρου, φοιτητών και δασκάλων.



Παρασκευή, 28 Απριλίου 2017

Παρουσίαση του βιβλίου της Βλ. Μιχαηλίδου Τριπολιτάκη "Η ζωή στην εντατική" το Σάββατο 6/5/2017 στο Ρέθυμνο



Το Σάββατο 6 Μαΐου 2017, στις 6.30 μ.μ., στην αίθουσα εκδηλώσεων του Ι. Ναού των Αγ. Τεσσάρων Μαρτύρων Ρεθύμνου, θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου

Η Ζωή στην Εντατική

της φιλολόγου, ιστορικού M.Sc, κατηχήτριας του Ι.Ν. των Αγ. Τεσσάρων Μαρτύρων,

Βλασίας Μιχαηλίδου Τριπολιτάκη.

Ομιλητές:

Ο πανοσ. αρχιμ. Παρθένιος, ηγούμενος της Ι.Μ. Τιμίου Προδρόμου Ατάλης - Μπαλή

Η κ. Αναστασία Κοπανάκη, θεολόγος M.Sc. - συγγραφέας

Η κ. Ειρήνη Κλάδου, θεολόγος, εκπαιδευτικός μουσικής ειδικής αγωγής, M.Sc.

Συντονιστής: ο κ. Θεόδ. Ρηγινιώτης, θεολόγος - συγγραφέας

Την εκδήλωση θα πλαισιώσει η χορωδία του Μουσικού Καρπού, με τη συνοδεία των μουσικών Αντ. Μαυράκη (τρομπέτα) και Ισιδώρας Χαλκιαδάκη (πιάνο).

Έσοδα από την πώληση του βιβλίου θα διατεθούν για την ενίσχυση του Συλλόγου Γονέων και Φίλων Ατόμων με Αυτισμό Ν. Ρεθύμνης.



Η εκδήλωση πραγματοποιείται με τη στήριξη της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης κι Αυλοποτάμου.


Πέμπτη, 27 Απριλίου 2017

Γ. Κοντογιώργης: Δημοκρατία ή Εκλεγμένη Ολιγαρχία; (ΚΡΗΤΗ TV, 21/4/2017)



Συνέντευξη του καθηγητή Γ. Κοντογιώργη στον δημοσιογράφο Γ. Σαχίνη (Κρήτη TV, 21/4/2017)


φωτογραφήματα 155

φωτό: ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ



ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΙΜΗΣ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ Ν. ΨΑΡΟΥΔΑΚΗ ΣΤΟ ΡΕΘΥΜΝΟ (6 ΚΑΙ 7 ΜΑΪΟΥ 2017)





ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Σάββατο 6 ΜΑΪΟΥ 2017 
Αποδούλου Αμαρίου Κρήτης

Α. ΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ 9:00-10:30 Ι. Ναός Αγίου Ιωάννη

Β. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ

11:00-13:30 Πολιτιστικό Κέντρο Αποδούλου 
Συντονίζει Κωνσταντίνος Μπλάθρας, δ/ντης “ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ” 
-Χαιρετισμοί (15΄) 
-Εισηγήσεις (1:45΄)

1. Η προσωπικότητα και το κοινωνικό όραμα του Νικολάου Ψαρουδάκη, από τον Ιωάννη Ζερβό, πρόεδρο της Χριστιανικής Δημοκρατίας (30΄)

2. Τα παιδικά και νεανικά χρόνια του Νικολάου Ψαρουδάκη. από τον Νικόλαο Τυροκομάκη, δ/ντη Γυμνασίου Φουρφουρά , θεολόγο (20΄)

3. Κοινωνικός Χριστιανισμός και τα χρόνια του Νικολάου Ψαρουδάκη. από τον σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Γορτύνης και Αρκαδίας κ. Μακάριο (20΄)

4. Ο μελετητής της Γραφής και της κοινωνίας, ο συγγραφέας της εθνικής συμφιλίωσης από τον π. Χρήστο Χριστοδούλου, πρωτοπρεσβύτερο (20΄)

ΣΥΖΗΤΗΣΗ (30΄) 

Παρεμβάσεις

 Κυριακή ΜΑΪΟΥ 2017

Ι. Μονή Αρκαδίου, Ρέθυμνο Κρήτης

Α΄ ΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ 7:30-10:00 π.μ.  Ιερά Μονή Αρκαδίου

Β΄ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ Ρέθυμνο

1η ΣΥΝΕΔΡΙΑ (11:15-12:15) “Σπίτι του Πολιτισμού” 
Συντονίζει Εμμανουήλ Μηλιαράκης, επ. πρόεδρος Χ.Δ.

Α) Χαιρετισμοί (15΄)

Β) Εναρκτήρια Ομιλία: Το όραμα της κοινότητας στην Εκκλησία του Χριστού και το αίτημα της δικαιοσύνης σήμερα (35΄) από τον Τζεκάκη Μιχαήλ, φιλόλογο, πρώην δ/ντή της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Ρεθύμνου

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ (20΄)

2η ΣΥΝΕΔΡΙΑ (12:35-14:15) 
Συντονίζει Ηρακλής Κανακάκης, τ. δ/ντής σχολείου, δημοσιογράφος

Εισηγήσεις:

Α) Το επαναστατικό κοινωνικό μήνυμα του Νικολάου Ψαρουδάκη στην Ελλάδα και το χρέος του Χριστιανών (30΄) από τον Εμμανουήλ Μηλιαράκη, επίτιμο πρόεδρο της Χ.Δ.

Β) Ο αγωνιστής της Δημοκρατίας Νικόλαος Ψαρουδάκης και η αντίστασή του στη Δικτατορία (20΄) από τον Νικόλαο Ψιλάκη, συγγραφέα, δημοσιογράφο

Γ) Η “ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ” στην υπηρεσία της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας και της χριστιανοκοινωνικής ευθύνης των πολιτών (20΄) από τον Κωνσταντίνο Μπλάθρα, δ/ντή της “Χ”

ΣΥΖΗΤΗΣΗ (30΄) 

Παρεμβάσεις



Σάββατο, 15 Απριλίου 2017

ΑΓΙΟ ΦΩΣ (ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΑ 2017-LIVE)


Ζωντανή μετάδοση της τελετής της αφής του Αγίου Φωτός από τον Πανάγιο Τάφο των Ιεροσολύμων (Μέγα Σάββατο, 15-4-2017, ώρα 12 το μεσημέρι) μέσω του καναλιού .


ΚΛΙΚ ΕΔΩ:


Σάββατο, 8 Απριλίου 2017

Κ. Κωνσταντίνου, Τον ήλιον κρύψαντα - Δος μοι τούτον τον ξένον

πηγή: ΠΑΤΡΙΣ, 7/4/2017
&
Αναγνωστικόν Εκθέσεως

Από τους λιγότερο γνωστούς ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας είναι το «Δος μοι τούτον τον ξένον» ή σύμφωνα με τις πρώτες λέξεις του κειμένου «Τον ήλιον κρύψαντα». Έχει ως θέμα του την αποκαθήλωση και την ταφή του Ιησού. Είναι μία σύνθεση και μελοποίηση του Γεωργίου Ακροπολίτη (13ος αιώνας) βασισμένη όμως σε λόγο του Αγίου Επιφανίου Σαλαμίνος (Κύπρος, 4ος - 5ος αιώνας) ο οποίος φαντάζεται τον Ιωσήφ τον από Αριμαθαίας να ικετεύει τον Πιλάτο με τα συγκλονιστικά λόγια «δος μοι τούτον τον ξένον» ώστε να του επιτρέψει να πάρει το σώμα του Ιησού. Σήμερα ψάλλεται κυρίως στα μοναστήρια κατά την περιφορά του Επιταφίου τη Μ. Παρασκευή.

Ο ύμνος αυτός - σχεδόν πλήρως κατανοητός και σήμερα στην αρχική του γλωσσική μορφή - ανακαλύπτεται τα τελευταία χρόνια από πολλούς ως άκρως επίκαιρος και διδακτικός. Αιτία είναι η εισροή προσφύγων και μεταναστών στη χώρα μας. Έτσι, ήλθαν βίαια ξανά στην επιφάνεια οι λέξεις «πρόσφυγας» και «ξένος». Υποχρεωθήκαμε να ξαναθυμηθούμε ότι είναι μοναδικά χαραγμένες στη συλλογική μας συνείδηση και μνήμη. Για όσους όμως ποτέ δεν τις ξέχασαν, μένουν εκεί για να θυμίζουν ποιος είναι ο αιώνια περιπλανώμενος Πρόσφυγας και Ξένος.

Ευχόμενος κατανυκτική τη Μεγάλη Εβδομάδα που πλησιάζει σιγά σιγά και ευφρόσυνη την Ανάσταση, παραθέτω το «Τον ήλιον κρύψαντα» σε ρυθμικό νεοελληνικό λόγο:

Με το που βλέπει ο Ιωσήφ τον ήλιο να σκοτίζει

και του ναού το σκέπασμα να ’χει σκιστεί στα δύο

με του Σωτήρα τη θανή, τρέχει προς τον Πιλάτο

θερμοπαρακαλώντας τον.


Αυτόν τον ξένο δώσε μου, που ξένος από κούνια

στον κόσμο μέσα έζησε.

Αυτόν τον ξένο δώσε μου, που θανατώνουν οι δικοί

με μίσος που ’ναι ξένος.

Αυτόν τον ξένο δώσε μου, που να θωρώ ξενίζομαι

σαν του θανάτου ξένο.

Αυτόν τον ξένο δώσε μου, αυτόν που να φιλοξενεί

ξέρει φτωχούς και ξένους.

Αυτόν τον ξένο δώσε μου, τον κόσμο που του στέρησαν

Εβραίοι από φθόνο.

Αυτόν τον ξένο δώσε μου σε τάφο να τον κρύψω,

αυτός που ξένος πουθενά δεν έχει που να γείρει. 

Αυτόν τον ξένο δώσε μου,

η Μάνα Του που σπάραζε νεκρό μόλις τον είδε:


«Αχ Γιε μου και Θεέ

μέσα να σκίζονται μπορεί βαθιά τα σωθικά μου

και η καρδιά να καίγεται νεκρό να σ’ αντικρίζει,

μα στην Ανάστασή Σου ολόθαρρη

εμπρός σε μεγαλύνω».


Και παρακαλώντας με τούτα τον Πιλάτο τα λόγια

ο άρχοντας παίρνει του Σωτήρα το σώμα

και αφού σε σεντόνι με φόβο τυλίγει

και με αρώματα αλείφει Αυτόν που παρέχει

σε όλους το έλεος μέγα και ζωήν την αιώνιαν

καταθέτει στον τάφο.


****


Τον ήλιον κρύψαντα - Γεώργιος Χατζηχρόνογλου

Ποίημα Γ. Ἀκροπολίτου
Μέλος Γερμανού Νέων Πατρών, ήχος πλάγιος α'

Ψάλλει ο Γεώργιος Επαμ. Χατζηχρόνογλου
Άρχων Υμνωδός της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας
Πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Φανερωμένης Χολαργού

Ισοκρατούν οι Αθανάσιος Κοτίκης, Ζαχαρίας Κοντοφρύδης και Γιάννης Αθανασίου

Απαγγέλει η Φωτεινή Φιλοσόφου

Η ηχογράφηση έγινε στον Ιερό Ναό Φανερωμένης Χολαργού από τον Δημήτρη Μιχόπουλο


Εγγραφή στο ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ μέσω Email

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ

1. Οι ενυπόγραφες αναρτήσεις (άρθρα, ομιλίες, κριτικές βιβλίων, επιφυλλίδες, δοκίμια, μελετήματα κλπ) που φιλοξενούνται ή αναδημοσιεύονται στο ιστολόγιο "ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ" εκφράζουν κατά κύριο λόγο τους συγγραφείς τους και όχι απαραίτητα το ιστολόγιο "ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ".

2. Τα σχόλια των αναγνωστών του ιστολογίου "ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ" εκφράζουν τους ίδιους προσωπικά και όχι το ιστολόγιο "ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ". Σχόλια άσχετα με το περιεχόμενο των αναρτήσεων δεν θα δημοσιεύονται.

3. Υπάρχουν στο ιστολόγιο μας πολλές προτάσεις (σύνδεσμοι, links) προς άλλους δικτυακούς τόπους (sites, blogs κλπ). Το ιστολόγιο μας δε φέρει καμία ευθύνη για το περιεχόμενο των αναρτήσεων ή των σχολίων που γίνονται εκεί.

ΣΥΝ-ΙΣΤΟΛΟΓΕΙΝ

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Ένα ιστολόγιο αφιερωμένο στους 57 αη-Γιώργηδες της Ορθόδοξης Εκκλησίας

ΤΟ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΣΤΗ WORDPRESS

ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ

Αρχείο

Αξίζει να διαβάσετε

ΘΕΟΛΟΓΟΙ ΚΡΗΤΗΣ

ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΗΣ

ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΗΣ
Περίπλους στην ορθόδοξη πνευματικότητα

ΑΝΤΙΦΩΝΟ

ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ

ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ

AHDONI

Ιερός Ναός Αγίου Διονυσίου Αχαρνών

台灣基督東正教會 The Orthodox Church in Taiwan

台灣基督東正教會 The Orthodox Church in Taiwan
台灣基督東正教會 The Orthodox Church in Taiwan: ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗ

9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΙΣΜΟΥ

Ορθόδοξα ιστολόγια

Ορθόδοξοι Ιστoχώροι στα ελληνικά

ΟΡΘΟΔΟΞΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΜΥΡΙΟΒΙΒΛΟΣ

Home of the Greek Bible

ΕΝΟΡΙΑ ΑΓΙΑΣ ΖΩΝΗΣ

ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ
ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΙΤΙΣΣΑ

ΟΟΔΕ

ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ